Duurzame regio

Ruimtelijke raamwerk Winkelsteeg

Het nieuwe woon-werk gebied Winkelsteeg wordt ontwikkeld als een gezonde, levendige plek om te wonen en werken, met straks ruim 4.000 woningen en 3.000 extra banen. Het gebied speelt ook een belangrijke rol in het verbinden van de oostelijke en westelijke kanaaloever en heeft een sterk maatschappelijk karakter met ruimte voor verbinding, sport en beweging door de groene omgeving.

Aanleiding

In 2021 is de Ontwikkelvisie Winkelsteeg opgesteld, met als focus het ruimtelijk raamwerk dat dient als leidraad voor de ruimtelijke ontwikkelingen. Naarmate de ontwikkeling van de deelgebieden vorderde, werd het essentieel om het overkoepelende ruimtelijke kader gedetailleerder uit te werken in een preciezere hoofdstructuur met bijbehorende ontwerpprincipes.

Plankaart Winkelsteeg

Visie

De studie “Raamwerk Groen en Blauwe structuur” biedt richting en handvatten voor de concrete realisatie van de hoofdstructuur, met hoofduitgangspunten, bouwstenen en ontwerpsuggesties en schetsvoorstellen voor een aantal raamwerkonderdelen.

Hoofduitgangspunten

  1. Het duurzaam ontworpen ruimtelijk raamwerk voor Winkelsteeg integreert op lange termijn groen, ecologie, water, mobiliteit en recreatie, waardoor een steeds robuustere structuur ontstaat met ruimtelijke kwaliteit.
  2. Bestaande cultuurhistorische kwaliteiten, zoals voormalige landgoederen en historische wegen, en waardevolle groenstructuren worden maximaal behouden en versterkt binnen het raamwerk.
  3. De landschappelijke ondergrond speelt een cruciale rol in het raamwerk, waarbij de omgang met water en beplantingskeuzes gebaseerd zijn op specifieke kenmerken en kwaliteiten van de ondergrond.
  4. Het ruimtelijk raamwerk sluit harmonieus aan op belangrijke ruimtelijke structuren in de omgeving, waardoor het niet alleen voor verbinding zorgt maar ook goed ingebed is in de stad.
  5. Bouwen aan het raamwerk vergt een lange adem. Bepaalde onderdelen van het raamwerk zullen pas op langere termijn gerealiseerd kunnen worden of wellicht niet haalbaar blijken. Het raamwerk moet tegen die onzekerheid bestand zijn en ook als volwaardig raamwerk kunnen functioneren zonder de lange termijn onderdelen.

Bouwstenen

Het ruimtelijk raamwerk is opgebouwd uit herkenbare bouwstenen die de identiteit bepalen en zorgen voor samenhang. De principes worden vastgesteld in deze fase, terwijl de exacte vorm en locatie later worden bepaald.

Winkelsteeg profielen

De profielen in het ruimtelijk raamwerk kunnen onderverdeeld worden in 3 typen:

- Bestaande cultuurhistorische lanen

- Nieuwe profielen, met en zonder autoverkeer

- Bestaande wegen met incidentele beplanting

De 3 typen krijgen in het raamwerk ieder hun eigen karakter, afhankelijk van hun nieuwe betekenis en de mogelijkheden en zijn hieronder weergegeven in principeprofielen en bijbehorende ontwerpprincipes.

De drie verschillende typen profielen: 1) bestaande cultuurhistorische lanen 2) nieuwe profielen, met en zonder autoverkeer 3) bestaande wegen met incidentele beplanting

Gouden laag

Het ruimtelijk raamwerk wordt beschouwd als een doorlopend 'parklint' met variabele breedte, dat flexibel versmalt maar nooit een barrière vormt voor mens en dier. Dit 'parklint' vormt de 'gouden laag' van Winkelsteeg, een herkenbaar netwerk van buurtommetjes waaraan alle (toekomstige) buurten zijn verbonden. De herkenbaarheid komt voort uit de landschappelijke expressie, het gebruik van het parklint en het type materiaal en meubilair.

Uitwerking

De Nieuwe Dukenburgseweg

De Nieuwe Dukenburgseweg is de levensader van Winkelsteeg en Dukenburg: een levendige verkeersader met verblijfskwaliteit die de deelgebieden met elkaar verbindt en ontsluit. Een stedelijke groene verbinding met betekenis voor ecologie, langzaam verkeer, autoverkeer en waterberging.

Deze bestaande verkeersweg kent zijn beperkingen, zowel boven- als ondergronds. Verkeersafwikkeling en -veiligheid, kabels en leidingen en bestaande bomen zijn bepalende factoren in het toepassen van een landschappelijk concept. De benodigde flexibiliteit wordt gevonden in de inrichting van de Nieuwe Dukenburgseweg als ‘Parkway’. Een landschappelijk ingerichte weg met middenberm en zijbermen, die qua sfeer aansluit bij het Goffertpark. De bomen worden in een los verband in clusters geplant met een mix van soorten. Bestaande bomen(rijen) kunnen worden ingepast en de zones die vanwege beperkingen niet kunnen worden beplant, vormen de open ruimtes tussen de clusters.

Stationsvallei

Het gebied rond station Goffert wordt getransformeerd tot een levendige woon-werkomgeving met stedelijke uitstraling. Het autoluwe en groene stationsplein, aan beide zijden van het spoor, verbindt bestaande en nieuwe bebouwing op een logische manier met langzaam verkeer en het Goffertpark. Onderdoorgangen op maaiveldniveau bieden een comfortabele verbinding tussen station, Winkelsteeg en Goffertpark.

Het groene stationsgebied wordt omgezet in een 'stationsvallei' met hoogteverschillen. De bebouwing ligt hoger aan weerszijden van het plein, dat naar het midden toe afloopt. Waterstructuren met beplante oevers vormen een aangename ruimte in het stedelijke gebied, en dienen als waterbuffer en verkoelend element. Het asymmetrische profiel omvat een royale wandelzone aan de zijde van de nieuwbouw, functionele paden aan de NTC-zijde, en doorgaande fietsroutes in de helling van de westoever. De stationsvallei heeft een pleinachtig karakter in de buurt van het station, met groene inrichting en ruimte voor fietsenstallingen.

Kanaalzone

De dubbele rij met lindes, het dijkgevoel tussen kanaal en sloot en de omvorming naar een route zonder autoverkeer, maakt van de kanaaldijk een herkenbare en aantrekkelijke structuur.

De nieuwe ontwikkelingen rondom de brug gaan een duidelijk gezicht naar het kanaal vormen, met wonen en consumentgerichte dienstverlening in de plint en ruimte voor actief gebruik van de buitenruimte rondom en onder de brug. Door deze levendigheid wordt de route langs het kanaal aantrekkelijker en kan de verbinding met de hooggelegen Nieuwe Dukenburgseweg op een prettige manier overbrugd worden.

Bij de inrichting wordt ingezet op de relatie met het water. Door de oriëntatie van de bebouwing op het kanaal, paden langs het water, bruggen en terrassen wordt de kwaliteit van het kanaal optimaal benut. Vooral rondom de brug zal dit de menselijke activiteit in de kanaalzone versterken.

Vervolg

Het Ruimtelijk Raamwerk Winkelsteeg is gebruikt door de Gemeente Nijmegen in het ontwerp en inrichting van de openbare ruimte van het Winkelsteeg gebied.

In het kader van een nieuwe opdracht werkt Next Architecten samen met H+N+S Landschapsarchitecten aan het ontwerp van de vier onderdoorgangen, binnen een bouwteam geleid door Heijmans.