Tentoonstelling 'Zeespiegelstijging? Landspiegelstijging!'

Afgelopen week is in Barcelona, het ‘World Architecture Congress’ van de International Union of Architects (UIA) gehouden. Een bijeenkomst waar duizenden architecten van over de hele wereld samenkwamen voor lezingen, debatten en workshops met als thema ‘Architectures for a Planet in Transition’.

Meegroeien

Voor de bijbehorende tentoonstelling in de voormalige monumentale energiecentrale, te zien tot eind juli in Les Tres Xemeineies de Besós, hebben Dirk Sijmons, Lodewijk van Nieuwenhuijze, Ro Koster en Herman Kossmann, met een team van medeontwerpers, wetenschappers en kunstenaars, een bijdrage geleverd gebaseerd op het gedachtengoed van het consortium ‘Meegroeien’, waar wij als H+N+S Landschapsarchitecten als ontwerpers bij betrokken waren. De tentoonstellingsbijdrage laat zien hoe met inzet van natuurlijke processen, het land mee kan groeien met de stijgende zeespiegel. En hoe dit leidt tot waterkerende landschappen die geleidelijk gevormd worden en op slimme wijze de enorme kracht van het getij en de daarbij behorende slibstroom inzetten en tegelijkertijd aantrekkelijke gebieden vormen voor de natuur en recreatie.

De presentatie van dit verhaal bestaat uit een monumentale film van acht minuten, zestien spectaculaire kijkdozen en twee grote ‘schoolplaten’. Samen laten ze zien hoe de natuurkrachten van de zee, op het grensvlak van zoet en zout, kunnen worden ingezet om de kustverdediging op orde te blijven houden. Door de dynamiek van het estuarium te herstellen en het sediment laagje voor laagje vast te leggen, ontstaat er in het intergetijdengebied, op de grens van land en zee, een robuust nieuw natuurlandschap dat niet beschermd hoeft te worden maar juist bescherming biedt. Inzetten op deze ‘natuurtechniek’, zou weleens de civiele techniek voor gevorderden kunnen blijken te zijn; een aanvulling op het repertoire van waterveiligheidsmaatregelen die tevens uitdrukking geeft aan een veranderende kijk op de natuur.

De zestien kijkdozen kwamen op 1 juni 2026 naar H+N+S in Amersfoort voor een ‘dozendag’ waarbij de makers de dozen presenteerden. De volgende dag gingen ze op transport naar Barcelona. Deze korte film geeft een impressie van die dag en van de insteek van het project.

On tour

Om dit verhaal aan een zo groot en divers mogelijk publiek over te brengen, zal de tentoonstelling na de presentatie in Barcelona door Nederland reizen. Allereerst tijdens de Internationale Architectuur Biënnale in Rotterdam (IABR) in september. Daarna zullen ook het jaarlijkse Delta-congres, het Springtij-festival op Terschelling en de provincies Zeeland en Groningen worden aangedaan. Aan de rest van de tournee wordt nu hard gewerkt.

H+N+S en meegroeien

Het gedachtengoed van ‘meegroeien’ en het inzetten op natuurlijke processen passen wij in veel van ons werk toe. Onder andere in de volgende projecten:

Meegroeien - de vierde strategie binnen het Kennisprogramma Zeespiegelstijging van het Deltaprogramma, die inzet op het gebruik van natuurlijke dynamiek en het invangen van zand en slib, voor de omgang met extreme zeespiegelstijging.

Tweestromenland - een pleidooi om het beschikbare sediment in de Rijn-Maasdelta niet weg te baggeren, maar juist in te zetten – om zo te komen tot een veilig, leefbaar en authentiek deltalandschap.

Zandmotor – dé pilot voor grootschalige kustsuppleties, waar wij vanaf het begin betrokken zijn geweest als één van de auteurs van het ‘Klein Kustboekje’, waarin het concept van de zandmotor gepresenteerd werd als alternatief voor de jaarlijkse suppleties.

Credits ‘Zeespiegelstijging? Landspiegelstijging!’

Auteurs, organisatie en ontwerp

Dirk Sijmons (H+N+S Landschapsarchitecten), Lodewijk van Nieuwenhuijze (H+N+S Landschapsarchitecten), Ro Koster (RO&AD architecten), Herman Kossmann (Kossmandejong Exhibition architects)

Projectteam kijkdozen

Zestien kijkdozen met hulp van: Jim van Belzen (NIOZ), Maud van den Beuken (kunstenaar), Tjeerd Bouma (NIOZ & EcoWende), ER Wonen (productie basisdoos) , Yttje Feddes + Rick Lensink (LOF Landscape Architects), Maarten Kleinhans (Universiteit Utrecht), Ad Kil (RO&AD architecten), Robbert de Koning (Landschapsarchitect), John Körmeling (architect), Johan van de Koppel (NIOZ)), Herman Kossmann (Kossmanndejong), Ro Koster (RO&AD architecten), Thijs Middeldorp/ Harpo ‘t Hart & Corinne Datema (Ambassade van de Noordzee), Valérie Reijers (Universiteit van Utrecht), Tsur Reshef (Kossmanndejong), Ronald Rietveld (RAAAF), George Schramkowski (MOW Vlaanderen), Dirk Sijmons (teksten), Silva Stecher + Peter Veenstra (LOLA Landscape Architects), Marcel Stive (TU-Delft), Stijn Temmerman (Universiteit van Antwerpen), Teun Terpstra (Delta Climate Center), Simpson Tse (grafisch ontwerp), Bregje van Wesenbeeck (Deltares), Ester van de Wiel (kunstenaar), Jan Wilbers, (H+N+S Landschapsarchitecten)

Plantekeningen

Lodewijk van Nieuwenhuijze & Hestia Zinsmeister (H+N+S Landschapsarchitecten), Ro Koster (RO&AD architecten)

Animatie

SHOSHO

Adviesgroep

Leo Adriaanse (voormalig Rijkswaterstaat), Jim van Belzen (NIOZ/Delta Climate Center), Bas Kolen (HKV, Lijn in Water), Maarten Kleinhans (Universiteit Utrecht), Bas Roels (Wereld Natuur Fonds), Bregje van Wesenbeeck (Deltares), Alphons van Winden (Stroming)

Sponsoren

UIA World Congress of Architects 2026 Barcelona, Wereld Natuur Fonds Nederland, Vogelbescherming Nederland, Natuurmonumenten, Waddenvereniging, Ecowende, Deltares, Boskalis, DEME Group, Van Oord, NL2120, Zuidwestelijke Delta, EFL-stichting, Stimuleringsfonds Creatieve Industrie, College van Rijksadviseurs, Gemeente Rotterdam, Provincie Zeeland, H+N+S Landschapsarchitecten, Kossmanndejong exhibition architects, RO&AD architecten.