Schetsontwerp Fraterspark

In Oss vraagt een binnenstedelijke inbreiding om herbezinning van een groene ruimte met een rijke geschiedenis. Wat vroeger een samenhangende twee-eenheid was - het parochiecentrum aan de zuidzijde en het kloosterlijk centrum aan de noordzijde - is nu een versnipperde ruimte. De komst van nieuwe appartementen biedt de kans om de verschillende tijdslagen weer logisch met elkaar te verbinden. Binnen een nieuw planconcept ontstaat het Fraterspark: een stadspark met herkenbare randen en binnenruimtes die de groene kwaliteit laat doordringen tot aan de rand van de binnenstad.

AANLEIDING

De aanleiding voor de ontwerpopdracht Fraterspark is de transformatie van de voormalige MAVO en het Nicolaasensemble net ten noorden van het centrum. De verschillende grondeigenaren, de gemeente Oss en gebiedsontwikkelaar BPD hebben gezamenlijk met bouwbedrijf Berghege in 2023 de Ontwikkelvisie Fraterspark opgesteld waarin de toekomst voor het Fraterspark wordt geschetst: een unieke plek waar de geschiedenis voelbaar is, waar je kan onthaasten, ontmoeten en tot rust kan komen. Het Fraterspark wordt beschreven als een uniek woongebied, dat meer betekenis moet krijgen op stadsniveau door naast realisatie van woningbouw ook de kwaliteit van het park te verhogen. De Ontwikkelvisie is als uitgangspunt genomen voor het Schetsontwerp.

Strategie

In de nieuwe situatie worden de verschillende bestaande en nieuwe woongebouwen werkelijk onderdeel van het park en de relatie tussen de verschillende onderdelen (bestaand en nieuw) van het park enerzijds en het klooster anderzijds, worden hersteld. Het Schetsontwerp is tot stand gekomen middels een aantal intensieve ontwerpateliers met de gebiedsontwikkelaar BPD, de gemeente Oss en Quadrant Architecten.

VISIE EN AMBITIE

CONCEPT

Het Fraterspark wordt maximaal verbonden met de omgeving. Meerder entrees nodigen uit om het park te betreden en zorgen voor een vanzelfsprekende doorloop vanuit de buurt. Je beleeft het park optimaal. Wanneer je het park betreedt loop je direct door het groen en de paden liggen nooit aan de rand van het park. Hierdoor kun je het groen van alle kanten ervaren. De randen van het park zijn helder gedefinieerd door de kerk en de muren rondom. De appartementengebouwen en het kantoor van Berghege staan met hun voeten in het park en maken er deel van uit. Alle paden komen samen in de centrale ruimte: het hart van het park.

Concept Fraterspark

RUIMTELIJKE OPZET

Bij het parkontwerp wordt rekening gehouden met de verschillende entrees en de bestaande bomen. De bestaande bomen die overwegend grote kronen en wortelpakketten hebben zijn leidend in het padenverloop. De entrees zijn de aanknopingspunten voor het padenverloop dat zich vloeiend door het park beweegt. Met de ambitie om een rondgang mogelijk te maken, komen de paden samen in de vorm van een plectrum. De centrale ruimte die hiermee ontstaat wordt de lig- en speelweide van het Fraterspark. De randen van het park zijn vormgegeven door de consequente toepassing van een doorlopende parkmuur met onderbrekingen voor de toegangspaden en aansluitende parkbeplanting.

Ruimtelijke opzet
Plankaart schetsontwerp
Dwarsdoorsnede park: van rand tot rand

EEN EENDUIDIGE PARKRAND

Om de rand van het Fraterspark compleet en eenduidig te maken worden muren toegevoegd op de plekken waar deze nog ontbreken. Daarnaast worden een aantal muurtjes aangepast om meer eenheid in de rand te bewerkstelligen, zoals aan de noordkant aan de Krakenburg en rondom het Nicolaas ensemble. Deze worden in samenhang met de gebouwen in volgende planfase nader uitgewerkt.

EEN CENTRALE LIG- EN SPEELWEIDE

In het park is de centrale lig- en speelweide bewust vrijgelaten voor eigen invulling van de gebruiker. Er is ruimte om te picknicken, te sporten, te spelen en te ontspannen. De binnenrand langs het pad is breed en is een aanleiding voor zitten of spelen. Waar paden samenkomen ontstaat een verbreding waar meubilair geplaatst wordt. De verbindingsroute tussen de Wellen en de Varkensmarkt richting het stadscentrum is extra breed uitgevoerd zodat er als het ware een pleinruimte ontstaat. Langs de randen van deze ontmoetingsruimte staan veel banken en er is ruimte voor aanvullend programma zoals een XL schaakbord.

EEN AANTREKKELIJK HOOFD-ENTREE

Bij de Mavo Sint Jan staat een hoger gemetselde muur op de plek van een belangrijk entree van het park, daar waar het stadscentrum met het park is verbonden. Het is onze wens om de muur te behouden en te integreren in het parkontwerp, maar tegelijkertijd speelt de opgave voor een overzichtelijke en uitnodigende entree een belangrijke rol. In het ontwerp stellen we daarom een transformatie voor van de muur waarbij de pilasters blijven staan en de tussenliggende muurdelen worden verlaagd tot zithoogte ten behoeve van ruimtelijkheid, doorzicht en functioneel gebruik.

Wens voor de toekomst

Voor de toekomst is het wenselijk om te blijven onderzoeken of een verbinding van de parochietuin met het Fraterspark mogelijk is, om daarmee het park toegankelijk te maken vanaf de Peperstraat. De Peperstraat is een veelbezochte straat met veel horeca. Door deze straat direct met het Fraterspark te verbinden krijgt het park echte betekenis op stadsniveau voor bewoners en bezoekers van Oss. De gemeente Oss is momenteel bezig met het Voorlopig Ontwerp.