Inrichtingsplan tuin kantoorgebouw JWFLN3

Visie: stapsteen in ecologische verbindingszone

Het te transformeren gebouw aan de Jan Willem Fri­solaan 3 (JWFLN3) in Den Haag ligt op een bijzon­dere plek in Den Haag tegen de parken Sorghvliet en De Scheveningse Bosjes. Deze twee parken zijn onderdeel van de hoofdstedelijke groenstructuur en onderdeel van de verbindingszone voor biodiversiteit in het eco­logisch netwerk door Den Haag. De twee Natura-2000 gebieden Meijendel-Berkheide en Westduinpark-Wa­pendal worden door middel van deze zone met elkaar verbonden.

JWFLN3 maakt onderdeel uit van deze belangrijke ecologische verbindingszone in de stad. We maakten daarom het pand en de directe omgeving na­tuurinclusief zodat deze zich voegt in de ecologische hoofdstructuur van Den Haag. JWFLN3 levert zo, als ecologische stap­steen, een bijdrage aan de Haagse stadsnatuur. We doen dit door enerzijds meer ruimte voor groen en natuur toe te voegen op en om het gebouw en ander­zijds door qua soorten aan te sluiten bij de inheemse, lokaal aanwezige soorten.

Ambitie: een gezonde werkomgeving

De focus op natuur biedt ook voor de mens voordelen: het kantoorpersoneel werkt op een groene locatie. Zo creëren we een gezonde werkomgeving in lijn met het advies van de World Health Organization.

Het gebouw en de directe omgeving is vergroend, met onder meer groendaken en beplanting in grote potten. Qua 'look and feel' van het geheel is aangesloten bij de uitstraling van de percelen in de omgeving. Door dezelfde inrichtingsprincipes en kleur-/materiaalgebruik door te zetten is rust ontstaan in het straatbeeld. Daarnaast is ook voor het gebouw een aantal parkeerplaatsen vervallen, waardoor het straatbeeld is vergroend.

In het ontwerp is verder veel aandacht besteed aan het op natuurlijke wijze inpassen van de gewenste veiligheidsmaatregelen met diverse hekwerken, aanrijdbeveiliging en een nieuw entreepaviljoen die op vanzelfsprekende wijze in de omgeving zijn opgenomen. In het entreepaviljoen worden personeel en bezoekers gescreend voordat ze toegang krijgen tot het kantoorgebouw van Europol.

Oude situatie

Aan de zuidwestzijde van het gebouw ligt de Jan Wil­lem Frisolaan, met in de oude situatie aan beide zijden van de straat haakse parkeer­plekken wat de straat vrij ‘hard’ en stenig maakte.

Aan de overkant van het plangebied, Jan Willem Fri­solaan 13 (Eurojust), is het terrein rond het betref­fende kantoor ingericht in de sfeer van een glooiend ‘duinlandschap’. De voorkomende soorten zijn voor het overgrote deel gebiedseigen soorten. De toegepaste inrichtingselementen zijn veelal uitgevoerd in cortenstaal of in de kenmerkende roestbruine kleur. Hierbij hebben wij visu­eel aansluiting gezocht.

Ontwerp

Het terreinontwerp voor JWFLN3 is allereerst dienst­baar aan de logistieke routing en de beveiliging waardoor het gebouw geschikt is voor de gebruiker Europol. Voorop staat een logische en overzichtelijke indeling, plus heldere en veilige routes.

Maar de bijdrage vanuit het landschapsontwerp gaat veel verder. We hebben het terrein uitdrukkelijk ook een (verblijfs)functie gegeven voor de werknemers door terrassen met potten toe te voegen. Het uitzicht vanuit het gebouw is naar alle kanten groen en dat behouden en versterken we. Elke werkplek aan de gevel biedt uitzicht op groen, ook aan de voorkant: een gezonde groene omgeving.

De fietsenstalling is onder de groene wal geschoven en is hiermee vanaf de straat niet zichtbaar.

Ook is het bestaande gebouw zelf ver­groend. Het terras op de derde verdieping is om­gevormd tot een kijktuin met hangplanten en een natuurdak. De uitkragende verdieping is voorzien van een inheems graskruidendak met natuur en sier­waarde waar de werknemers op uitkijken. De daktuin wordt tevens voorzien van een rij lage bakken met klimplanten die over de rand gaan han­gen wat zorgt voor zichtbare vergroening van het ge­bouw vanaf de straat. Rondom het kantoorgebouw komen op het te realise­ren houten dek grote potten met sierheesters te staan die het terras op het dak van de parkeergarage ver­fraaien en vergroenen.

Beplantingsconcept

De toegepaste beplanting is geïnspireerd op de naastliggende bosgebieden, de overzijde van JWFLN3 en het omliggende duinlandschap. De toegepaste soorten zijn inheemse soorten zoals duindoorn en hondsroos welke voorkomen in het binnenduingebied en een versterking zijn voor de biodiversiteit.

In het plan onderscheiden we vier verschillende zones: de ecologische schil, de groene buffer, de veranda op het dak van de voormalige parkeergarage en de daktuin op het dak van de derde verdieping.

Het gebouw wordt omzoomd door groen en vormt zo een ‘ecologische schil’ die de lokale biodiversiteit versterkt. Het is een foerageergebied, verstop-, verblijf- en nestelplek voor vogels, kleine zoogdieren, vlinders en insecten en een prettige plek om te verblijven voor de werknemers.

De nieuwe groenstrook voor het kantoorgebouw, de groene buffer, is noodzakelijk voor de beveiliging en beplant met gebiedseigen soorten. De fietsenstalling ligt onder deze groenstrook in de hel­ling. Het in dezelfde lijn, maar losliggende entreege­bouw, krijgt eveneens een groendak en vormt visueel een voortzetting van de groene buffer.

Natuurinclusief

Samen met ecologisch adviseur Buiting Advies is gekeken hoe het bestaande gebouw meer natuurinclusief gemaakt kon worden. Naast toepassing van (inheemse) beplanting rond het gebouw, zijn er verschillende soorten nestkasten aan de gevels bevestigd rondom het gebouw ten behoeve van de geïnventariseerde soorten (vogels en vleermui­zen). Er is gekozen voor een opstelling van zuivere lijnen die qua richting aansluit op de architectuur. Daarbij is rekening gehouden met een juiste oriëntatie, tussenafstand en ophang hoog­tes per doelsoort.

Hiernaast zijn er ingrepen gedaan die gunstige effecten hebben op het leefklimaat van kleine zoog­dieren en insecten. Het laten liggen van dood hout van de gekapte bomen en struiken en het plaatsen/stape­len van dakpannen/puin op het maaiveld of tegen de muur van het bovengrondse deel van de parkeergara­ge (in de wildernis-strook) geeft dit soort effecten.

Het resultaat

Ondanks de nieuwe functie van het gebouw voor gebruiker Europol wat vroeg om forse beveiligingsmaatregelen is het beeld vanaf de straat vergroend. We hebben veel aandacht besteed aan de integratie van de hekwerken e.d. in het landschapsontwerp. Door hiervoor aan te sluiten bij de inrichting van de bui­tenruimte tegenover JWFLN3, bij Eurojust, is rust en samenhang in het beeld ontstaan. We hebben bewust dezelfde middelen gebruikt: een lage cortenstalen keerwand als ‘bies’ aan de straat, die fungeert als aanrijdbeveiliging, plus een laag ijl hekje (1.2m) als valbeveiliging, verstopt in het groen. Verder teruglig­gend, meer uit het zicht vanaf de straat, staat het fei­telijke hoge beveiligingshek (3,5m). Waar nodig - bijvoorbeeld bij het entreepaviljoen en de expeditiezone – staan lage bol­ders als aanrijdbeveiliging.

Het hoge en lage hek zijn evenals de bolders in een roestbruine kleur afgewerkt passend bij het cortenstaal, zoals ook aan de overzijde is gedaan. Dit kleurge­bruik is consequent doorgezet, voor de hekwerken, de aanrijdbeveiliging en ook de grote terraspotten.