Water + Ruimte

Interactief beeldverhaal watersysteem Veluwe

We zijn allemaal afhankelijk van één samenhangend watersysteem: bodem, grondwater, sprengen en beken. De werking ervan is het resultaat van een complex samenspel tussen klimaat, landschap, ondergrond en menselijk gebruik. Door klimaatverandering en bevolkingsgroei staat dit systeem steeds meer onder druk. Een gedeeld begrip van de werking, belangen en uitdagingen is daarom essentieel. Samen met Vitens, KWR Water Research Institute en Waterschap Vallei en Veluwe ontwikkelden wij een interactief beeldverhaal dat de lezer stap voor stap meeneemt in de werking van het watersysteem op en rond de Veluwe. Dit vormt de basis voor een gezamenlijk systeembegrip, als vertrekpunt voor het goede gesprek.

Water is op veel verschillende manieren belangrijk. Enerzijds willen we voldoende water, zoals voor drinkwater, natuur en landbouw. Anderzijds ook liever niet teveel.

In het watersysteem op en rondom de Veluwe regent het jaarlijks meer dan dat er verdampt, waardoor er veel regenwater de bodem in kan zakken. De geschikte ondergrond maakt het mogelijk dat er onder de Veluwe veel grondwater zit. Toch is er afhankelijk van het moment en de locatie soms teveel water en andere momenten te weinig water. Met dit interactieve beeldverhaal geven we antwoord op de vraag waar dit mee te maken heeft en bieden we houvast voor de doorontwikkeling van het waterdenken op gebiedsniveau en voor afweging van concrete ontwikkelingen: wat kan waar en op welke manier? Daarbij gaan we verder in op de onderliggende mechanismen zoals:

  • Mismatch in vraag en beschikbaarheid over de tijd
  • Verschillende typen gebieden
  • Verschillende behoeften

We verwachten dat de mismatches in de toekomst groter worden, onder andere door klimaatverandering en de toenemende vraag van gebruikers. Hoe dit precies uitpakt, zal afhangen van tijd, plaats en perspectief. Duidelijk is dat de uitdagingen en vraagstukken groter en complexer worden en niet alles is maakbaar in het watersysteem. Door samen te werken kan worden gezocht naar een beter passend dynamisch evenwicht voor zowel het natuurlijk systeem als de diverse belangen.

Het interactieve beeldverhaal beschrijft en onderscheidt gebiedstypen, systeemeigenschappen en waterbalansen, op verschillende schaalniveaus en in de tijd. Hiermee draagt het bij aan de ontwikkeling van een integraal systeembegrip. Het instrument wordt inmiddels door Vitens toegepast in diverse projecten, waar het een effectief en bruikbaar hulpmiddel blijkt te zijn voor het gesprek over systeemwerking en transitieopgaven.